اندازه‌گیری پارامترهای هندسی چرخ‌دنده ساده مبتنی بر سیستم‌ بینایی ماشین
کد مقاله : 1222-ICME
نویسندگان
بهمن رحمتی نژاد *1، حسین رحیمی آسیابرکی2، فرزین عظیم پور شیشوان2
1گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران.
2گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران
چکیده مقاله
در فرآیند تولید چرخ‌دنده‌ها، اندازه‌گیری دقیق پارامترهای هندسی و تشخیص به‌موقع عیوب از عوامل کلیدی در تضمین کیفیت و عملکرد مناسب محصولات مکانیکی به شمار می‌رود، اما روش‌های متداول تماسی مانند کولیس‌های تخصصی و دستگاه‌های اندازه‌گیری مختصات به دلیل هزینه بالا، زمان‌بر بودن و نیاز به نیروی انسانی ماهر، پاسخگوی نیاز خطوط تولید مدرن نیستند. در این پژوهش، یک سامانه خودکار و غیرتماسی مبتنی بر بینایی ماشین برای اندازه‌گیری پارامترهای هندسی چرخ‌دنده ساده ارائه شده است. بدین منظور، ابتدا ساختار سخت‌افزاری سیستم شامل دوربین تصویربرداری، منبع نور یکنواخت و واحد پردازش معرفی شده و سپس الگوریتم نرم‌افزاری پیشنهادی تشریح می‌شود. مراحل پردازش تصویر شامل تبدیل تصویر رنگی به خاکستری، حذف نویز با استفاده از فیلتر میانه، افزایش کنتراست، قطعه‌بندی آستانه‌ای و استخراج لبه‌ها به کمک الگوریتم سوبل است. پس از استخراج پروفیل چرخ‌دنده، مختصات مرکز دوران با ترکیب روش مرکز ثقل و برازش دایره‌های بیرونی و ریشه محاسبه می‌شود. در ادامه، شعاع و قطر دایره‌های ادندوم و دیدندوم تعیین شده و با استفاده از یک دایره کمکی، تعداد دندانه‌ها به‌صورت خودکار شمارش می‌گردد. سایر پارامترهای هندسی مهم از جمله مدول، گام، ضخامت دندانه و قطر دایره گام بر اساس روابط استاندارد و داده‌های به‌دست‌آمده محاسبه می‌شوند. نتایج حاصل از آزمایش روی چند نمونه چرخ‌دنده نشان می‌دهد که مقادیر اندازه‌گیری‌شده تطابق خوبی با مقادیر واقعی داشته و خطای اندازه‌گیری در محدوده قابل قبول صنعتی قرار دارد.
کلیدواژه ها
بینایی ماشین، چرخ‌دنده ساده، پردازش تصویر، اندازه‌گیری پارامترهای هندسی، بازرسی کیفیت
وضعیت: پذیرفته شده